Online kunstmagazine

Online kunstmagazine nr 7, 2018
Online kunstmagazine nr 7, 2018

Sinds vorig jaar schrijf ik vier keer per jaar een stukje voor Onlinekunstmagazine. Dit keer in nummer 7 een stukje over portretschilder Therese Schwartze. Hieronder het volledige artikel.

 

Boekbespreking “Thérèse Schwartze”, geschreven door Cora Hollema

De laatste tijd ben ik veel aan het lezen over portretschilders van rond 1900. Ik wil hier graag een boek bespreken dat ik las over de Nederlandse Thérèse Schwartze.

Portretten
Thérèse Schwartze was een succesvol portrettist aan het einde van de negentiende en begin twintigste eeuw. Zij portretteerde onder andere koningin Wilhelmina en prinses Juliana en won in 1889 de Gouden Medaille op de Internationale Tentoonstelling in Parijs. Haar zakelijk inzicht en techniek brachten haar ver en zij kon zichzelf en haar familie ruimschoots onderhouden van haar werk.

Gevoelig in pastel
Het boek is opgedeeld in vijf hoofdstukken. De eerste twee gaan voornamelijk over de zakelijke kant en de groeiende carrière van Schwartze, die begon als assistent van haar vader. Daarna worden twee hoofdstukken aan het werk en de waardering ervan besteed. Schwartze maakte voornamelijk portretten in opdracht met olieverf en in pastelkrijt. Haar werk in pastel werd alom geprezen, ook door haar felste critici, vanwege de uitmuntende techniek.

Duits effectbejag
Haar werk in olieverf wordt dan weer beschuldigd van “Duits effectbejag”. Men verweet haar dat zij, ondanks haar talent, zich tevreden stelde met snel gemaakt, gemakkelijk en oppervlakkig werk. Jan Veth, een directe concurrent van Schwartze, schreef venijnig: “Dat het mejuffrouw Schwartze zelf niet verveelt al die rijkeluiskinderen in pastel te vereeuwigen, begrijp ik niet, in alle gevallen zou ik het zeer beleefd van haar vinden, er buiten noodzaak niet op elke tentoonstelling ook anderen mee te vervelen”.
In het laatste hoofdstuk wordt aandacht besteed aan de opkomende vrouwenbeweging, andere vrouwelijke kunstenaars en de plaats van Schwartze hierin.

In een adem uit
Ik heb het boek in een keer uitgelezen. Het is vlot en onderhoudend geschreven. Bijzonder in dit boek is de aandacht die wordt besteed aan de zakelijke kant van het bedrijf Schwartze. Hoe hengelde ze haar klanten binnen, wat waren haar prijzen en hoe weerstond ze de kritiek op haar werk. Het boek is ruim geïllustreerd met schilderijen, tekeningen en foto’s. Een absolute aanrader voor wie geïnteresseerd is in portretkunst.

Thérèse Schwartze (1851-1918), Haar klant was koning” door drs Cora Hollema
ISBN 90-5730-713-8
Een lezing over Schwartze door schrijfster van het boek Cora Hollema is te vinden op https://www.youtube.com/watch?v=61lqsJ2MzEA